โภชนาการและโปรตีน

EFSA กำหนดค่าอ้างอิงประชากรสำหรับผู้ใหญ่รวมผู้สูงอายุที่ 0.83 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน ค่านี้เป็นจุดตั้งต้นสำหรับคนสุขภาพดี ไม่ใช่เป้าหมายเฉพาะบุคคล ผู้สูงอายุ นักกีฬา ผู้พักฟื้น หรือผู้ป่วยบางกลุ่มอาจต้องการต่างออกไปภายใต้คำแนะนำผู้เชี่ยวชาญ

ความรู้สึกอ่อนเพลีย ผมร่วง หรือแผลหายช้าไม่สามารถวินิจฉัยว่า ‘ขาดโปรตีน’ ได้เอง เพราะมีสาเหตุอื่นมากมาย การประเมินควรดูอาหาร น้ำหนัก กล้ามเนื้อ โรค และผลตรวจร่วมกัน

เริ่มจากเพิ่มแหล่งโปรตีนหลักในแต่ละมื้อ เช่น ไข่ โยเกิร์ตไม่หวาน นมหรือถั่วเหลือง เต้าหู้ ถั่ว ปลา หรือเนื้อไม่ติดมัน ไม่จำเป็นต้องชั่งทุกคำ แต่ควรเห็นแหล่งโปรตีนชัดในจาน

โปรตีนจากพืชช่วยเพิ่มใยอาหารและลดไขมันอิ่มตัวเมื่อเลือกอย่างเหมาะสม ขณะที่อาหารแปรรูปจากพืชบางชนิดมีโซเดียมสูง คำว่า plant-based หรือเน้นอาหารจากพืชจึงไม่ได้รับรองว่าคุณค่าดีเสมอ ต้องอ่านฉลากและดูภาพรวมของมื้อ

ก่อนเลือก ให้ถาม 4 เรื่อง: ขาดเท่าไร แพ้อะไร มีน้ำตาล/โซเดียมเท่าไร และเข้ากับโรค/ยาหรือไม่ สูตรที่ ‘โปรตีนสูง’ อาจให้พลังงาน น้ำตาล หรือแร่ธาตุที่ไม่เหมาะกับผู้ป่วยไตหรือผู้ที่ต้องจำกัดสารบางชนิด

การเสริมที่ดีควรมีจุดจบและตัวชี้วัด เช่น น้ำหนักคงที่ แรงดีขึ้น หรือรับประทานได้ครบขึ้น ไม่ใช่เพิ่มผลิตภัณฑ์ไปเรื่อย ๆ โดยไม่ประเมินอาหารจริง