PGP · แผนที่สุขภาพ

หัวใจและการไหลเวียน

เข้าใจความดัน ไขมันในเลือด และการไหลเวียนแบบง่ายๆ

ดู 5 วิธีเริ่มต้น

อ่านค่าความดันและไขมันให้เป็น เพื่อดูแลหัวใจได้ทุกวัน

ภาพประกอบการวัดความดันและระบบหัวใจและการไหลเวียน

คู่มืออ่านค่าไขมันในเลือด · หน่วย mg/dL

อ่านค่าไขมันในเลือดให้เข้าใจง่าย

ใช้อ่านผลเบื้องต้นสำหรับผู้ใหญ่ เป้าหมายจริงต้องดูความเสี่ยงรวม เบาหวาน โรคไต การสูบบุหรี่ และประวัติโรคหัวใจหรือหลอดเลือดร่วมกัน

LDLเป้าหมายตามความเสี่ยง

ไขมันที่สะสมในผนังหลอดเลือด

เสี่ยงก้ำกึ่ง–ปานกลาง: ต่ำกว่า 100 mg/dL

ถ้ามีความเสี่ยงหัวใจสูง เป้าหมายอาจต่ำกว่า 70 และผู้ที่เสี่ยงสูงมากหรือเคยมีโรคหลอดเลือดอาจต้องต่ำกว่า 55 โดยให้แพทย์เป็นผู้กำหนด

ถ้า LDL ตั้งแต่ 160 ขึ้นไป ควรประเมินความเสี่ยงและประวัติครอบครัว ไม่ควรรอให้ออกอาการ

HDLใช้ประกอบ ไม่ใช่เป้าหมายหลัก

ตัวช่วยพาคอเลสเตอรอลกลับไปที่ตับ

ค่าต่ำ: ชายต่ำกว่า 40 · หญิงต่ำกว่า 50 mg/dL

HDL ต่ำเป็นสัญญาณว่าความเสี่ยงอาจสูงขึ้น แต่ HDL ที่ดูดีไม่สามารถหักล้าง LDL ที่สูงได้ จึงต้องอ่านพร้อมกันทั้งชุด

TGช่วงปกติ: ต่ำกว่า 150 mg/dL

ไตรกลีเซอไรด์หรือพลังงานส่วนเกินในเลือด

150–499 mg/dL: สูงกว่าช่วงปกติ

ค่านี้ขึ้นได้มากจากเครื่องดื่มหวาน แป้งขัดขาว แอลกอฮอล์ เบาหวานที่คุมไม่ดี และพลังงานส่วนเกิน

ตั้งแต่ 500 ต้องพบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ และตั้งแต่ 1,000 ต้องจัดการอย่างเร่งด่วน

TOTALใช้คัดกรอง ไม่ใช่เป้าหมายหลัก

คอเลสเตอรอลรวม

ต่ำกว่า 200 mg/dL เป็นค่าอ้างอิงเบื้องต้น

ตัวเลขนี้รวมหลายส่วน จึงบอกไม่ได้เองว่าอันตรายแค่ไหน ต้องเปิดดู LDL, HDL และ TG เสมอ

ค่า non-HDL คำนวณจาก Total ลบ HDL เป้าหมายอาจต่ำกว่า 130, 100 หรือ 85 ตามระดับความเสี่ยง

ตัวเลขเหล่านี้ไม่ใช่ “ค่าปลอดภัย” แบบเดียวสำหรับทุกคน และไม่ควรใช้ปรับยาหรือหยุดยาเอง

01
LDL
อนุภาคที่พาคอเลสเตอรอลในเลือด เมื่อมีมากเกินไปจะสัมพันธ์กับการสะสมในผนังหลอดเลือด เป้าหมายที่เหมาะขึ้นกับความเสี่ยงของแต่ละคน
02
non-HDL
คอเลสเตอรอลรวมลบด้วย HDL ใช้มองอนุภาคหลายชนิดที่อาจสะสมในหลอดเลือด ไม่ได้ดูเฉพาะ LDL อย่างเดียว
03
ไตรกลีเซอไรด์
ไขมันรูปแบบหนึ่งในเลือด ค่าสูงอาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม น้ำตาล แอลกอฮอล์ น้ำหนัก เบาหวาน หรือยาบางชนิด
04
ความเสี่ยงรวม
การประเมินหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น อายุ ความดัน เบาหวาน ไขมัน การสูบบุหรี่ และประวัติครอบครัว แทนการตัดสินจากตัวเลขเดียว
05
Life’s Essential 8
กรอบดูแลหัวใจ 8 ด้านของ American Heart Association ครอบคลุมอาหาร การเคลื่อนไหว นิโคติน การนอน น้ำหนัก ไขมัน น้ำตาล และความดัน

เริ่มได้ในชีวิตประจำวัน

5 สิ่งที่เลือกทำทีละข้อได้

เลือกเริ่มจากข้อที่เข้ากับชีวิตของคุณมากที่สุด แล้วค่อยต่อยอดเป็นกิจวัตรที่ทำได้อย่างสบายและต่อเนื่อง

  1. 01

    ให้ผัก ถั่ว ธัญพืชไม่ขัดสี และผลไม้ไม่หวานจัดเป็นฐานของมื้อ พร้อมเลือกไขมันไม่อิ่มตัวในปริมาณพอเหมาะ

  2. 02

    ลดของทอด ไขมันอิ่มตัว น้ำหวาน โซเดียม อาหารแปรรูปสูง และเนื้อแปรรูปหรือเนื้อแดงที่กินบ่อย

  3. 03

    สะสมการเดินและกิจกรรมระดับปานกลางตามความพร้อม พร้อมฝึกแรงต้านอย่างสม่ำเสมอ

  4. 04

    ไม่สูบนิโคติน นอนให้พอ และดูแลน้ำหนักโดยไม่ใช้วิธีอดหรือเร่งลดแบบสุดโต่ง

  5. 05

    รู้ค่าความดัน น้ำตาล และไขมันในเลือด พร้อมใช้ยาตามข้อบ่งใช้และทบทวนผลกับแพทย์

บทความเชิงลึก · 3 เรื่อง

เข้าใจเหตุผล แล้วเลือกสิ่งที่ทำได้จริง

เข้าใจกลไกของร่างกายให้ชัด แล้วเปลี่ยนความรู้นั้นเป็นวิธีดูแล ที่เลือกทำได้จริง พร้อมจุดสังเกตสำคัญสำหรับแต่ละช่วงชีวิต

บทความ 01 / 03

วัดความดันอย่างถูกวิธี เพื่อดูแลหัวใจ สมอง ไต และดวงตา

การวัดความดันอย่างเป็นระบบช่วยให้เห็นแนวโน้มของร่างกาย วางแผนดูแลได้เร็ว และติดตามผลของอาหาร การเคลื่อนไหว การนอน และยาได้ชัดเจนขึ้น

ความดันสูงมักไม่แสดงอาการ การเห็นแนวโน้มที่แม่นขึ้นจึงควรวัดหลังพัก นั่งหลังพิง เท้าวางพื้น แขนระดับหัวใจ ใช้ผ้าพันแขนขนาดเหมาะสม และเก็บหลายค่าในหลายวันเพื่อให้แพทย์ใช้ประกอบการประเมิน

การนอน อาหาร โซเดียม การเคลื่อนไหว น้ำหนัก นิโคติน น้ำตาล และไขมันในเลือดทำงานเชื่อมโยงกัน การเปลี่ยนหนึ่งพฤติกรรมที่ทำได้ต่อเนื่องจึงสร้างผลดีได้มากกว่าการเร่งทำทุกอย่างเพียงไม่กี่วัน

ลองเริ่มแบบนี้

เลือกทำทีละข้อในชีวิตจริง

  • วัดเวลาใกล้เคียงกันทั้งเช้าและเย็น และบันทึก 7 วันเมื่อแพทย์แนะนำ
  • รู้ค่าความดัน ไขมัน น้ำตาล และทบทวนความเสี่ยงรวม ไม่มองตัวเลขแยกกัน
  • รับประทานยาตามแพทย์สั่งและอย่าหยุดยาเพราะค่าดีขึ้นเอง
อ่านต่อในบทความสุขภาพดูบทความพร้อมรายละเอียดเพิ่มเติม

บทความ 02 / 03

อ่านค่าไขมันพร้อมความเสี่ยง เพื่อวางแผนดูแลหัวใจได้ตรงจุด

การอ่านค่า LDL ค่า non-HDL และไตรกลีเซอไรด์ร่วมกับเบาหวาน ความดัน การสูบบุหรี่ อายุ และประวัติครอบครัว ช่วยให้วางเป้าหมายดูแลหัวใจได้เหมาะกับแต่ละคน

การดูแลไขมันในเลือดควรมองรูปแบบอาหารโดยรวม ให้ผัก ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว โปรตีนไม่ติดมัน และไขมันไม่อิ่มตัวเป็นฐาน พร้อมลดอาหารแปรรูป ไขมันอิ่มตัว น้ำตาลเติม และแอลกอฮอล์ตามบริบท

บางคนปรับพฤติกรรมแล้วเพียงพอ ขณะที่ผู้มีพันธุกรรม โรคประจำตัว หรือความเสี่ยงสูงอาจใช้ยาลดไขมันร่วมด้วย ยาจึงเป็นอีกเครื่องมือที่ช่วยให้แผนปกป้องหัวใจและหลอดเลือดไปถึงเป้าหมาย

ลองเริ่มแบบนี้

เลือกทำทีละข้อในชีวิตจริง

  • ขอให้แพทย์อธิบายความเสี่ยงรวมและเป้าหมาย ไม่ดูเพียงค่าคอเลสเตอรอลรวม
  • เปลี่ยนของทอด/เนื้อแปรรูปบางมื้อเป็นปลา ถั่ว เต้าหู้ หรือโปรตีนไม่ติดมัน
  • ติดตามผลเลือดตามนัดก่อนตัดสินใจเพิ่ม ลด หรือหยุดยา
อ่านต่อในบทความสุขภาพดูบทความพร้อมรายละเอียดเพิ่มเติม

บทความ 03 / 03

สร้างทุนหัวใจทุกวัน ด้วย 8 ปัจจัยที่เชื่อมกัน

หัวใจที่แข็งแรงสร้างได้จากกิจวัตรที่ทำซ้ำได้ ทั้งการกินดี ขยับพอ เลี่ยงนิโคติน นอนให้พอ และรู้ค่าร่างกายของตน

American Heart Association ใช้กรอบ Life’s Essential 8 หรือพื้นฐานดูแลหัวใจ 8 ด้าน ได้แก่ อาหาร การเคลื่อนไหว นิโคติน การนอน น้ำหนัก ไขมัน น้ำตาล และความดัน กรอบนี้ช่วยเปลี่ยนคำว่า ‘ดูแลหัวใจ’ ให้เป็นรายการที่ติดตามได้

เริ่มจากช่วงเวลาสั้นๆ ได้ เช่น เดินเร็ว 10 ถึง 15 นาทีหลังอาหาร ขึ้นบันได นอนเวลาใกล้เคียงกัน และเตรียมมื้อธรรมดาที่ทำซ้ำได้ ทุกกิจวัตรช่วยสะสมความพร้อมของหัวใจ โดยให้ความสม่ำเสมอเป็นเป้าหมายหลัก

ลองเริ่มแบบนี้

เลือกทำทีละข้อในชีวิตจริง

  • เลือกหนึ่งตัวชี้วัดจาก 8 ด้านที่คุ้มที่สุดสำหรับคุณในเดือนนี้
  • สะสมกิจกรรมระดับปานกลางให้ได้อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ตามความพร้อม
  • นัดตรวจเมื่อถึงช่วงวัยหรือมีประวัติครอบครัว แม้ยังไม่มีอาการ
อ่านต่อในบทความสุขภาพดูบทความพร้อมรายละเอียดเพิ่มเติม