PGP HEALTH ATLASเข้าใจสุขภาพทีละเรื่อง

ดวงตาและการใช้หน้าจอ

Eye Care and Screen Lifestyle

ดูแลดวงตาจากพฤติกรรมที่ทำทุกวัน ทั้งระยะมอง การกะพริบตา แสง และเวลาพัก พร้อมรู้ว่าภาวะใดอาจเกิดก่อนการมองเห็นเปลี่ยนไป

ดู 5 สิ่งที่เริ่มได้
ภาพวาดอวัยวะประกอบหัวข้อ ดวงตาและการใช้หน้าจอ

เริ่มจากภาพรวม

เรื่องนี้เกี่ยวกับอะไร และควรดูอะไรบ้าง

เข้าใจตาล้าจากจอ ตาแห้ง และความเสี่ยงต่อการมองเห็น พร้อมวิธีพักสายตาและวางแผนตรวจตา

คำศัพท์ก่อนอ่าน

เห็นคำนี้ ให้เข้าใจแบบนี้

อธิบายศัพท์สุขภาพที่พบในหน้านี้ด้วยภาษาทั่วไป เพื่อให้คุณอ่านเหตุผลและข้อควรระวังต่อได้ง่ายขึ้น

01
กฎ 20-20-20
ทุก 20 นาที ให้มองไกลประมาณ 20 ฟุต หรือราว 6 เมตร นาน 20 วินาที เพื่อลดการเพ่งต่อเนื่องจากหน้าจอ
02
จอประสาทตา
ชั้นรับแสงด้านหลังดวงตา ทำหน้าที่เปลี่ยนภาพเป็นสัญญาณส่งไปยังสมอง โรคเบาหวานอาจกระทบหลอดเลือดบริเวณนี้
03
HbA1c
ค่าน้ำตาลสะสมที่สะท้อนระดับน้ำตาลโดยเฉลี่ยในช่วงประมาณ 2 ถึง 3 เดือน ใช้ติดตามเบาหวานร่วมกับข้อมูลอื่น
04
ตรวจตาขยายม่านตา
การหยอดยาให้ม่านตาขยายเพื่อให้ผู้ตรวจมองเห็นจอประสาทตาและส่วนหลังของดวงตาได้ชัดขึ้น
05
UVA และ UVB
รังสีอัลตราไวโอเลตจากแสงแดดสองช่วงที่ส่งผลต่อดวงตาและผิว ควรเลือกแว่นที่ระบุว่าป้องกันได้ 99 ถึง 100%

เริ่มได้ในชีวิตประจำวัน

5 สิ่งที่เลือกทำทีละข้อได้

ไม่จำเป็นต้องทำทุกข้อพร้อมกัน เลือกสิ่งที่เหมาะกับบริบทและความพร้อมของคุณ

  1. 01

    กินผักและผลไม้หลากสี ถั่ว ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนที่เหมาะสม พร้อมลดน้ำหวาน ของทอด และอาหารแปรรูปสูง

  2. 02

    ควบคุมเบาหวาน ความดัน และไขมันในเลือด เพราะหลอดเลือดเล็กในดวงตาได้รับผลก่อนมีอาการได้

  3. 03

    ใช้กฎพักสายตา กะพริบตาให้เต็มครั้ง และจัดระยะจอ แสง และความชื้นให้เหมาะ

  4. 04

    ป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลตด้วยแว่นที่ได้มาตรฐานและหมวกเมื่ออยู่กลางแจ้ง

  5. 05

    ตรวจตาตามความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อเป็นเบาหวาน มีประวัติครอบครัว หรือการมองเห็นเปลี่ยน

บทความเชิงลึก · 3 เรื่อง

เข้าใจเหตุผล แล้วเลือกสิ่งที่ทำได้จริง

อาการหนึ่งอย่างอาจมีหลายสาเหตุ เราจึงอธิบายทั้งสิ่งที่เกิดขึ้น สิ่งที่คุณลองทำได้ และสัญญาณที่ควรขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ

บทความ 01 / 03

ตาล้าจากจอไม่ใช่แค่แสงสีฟ้า การจ้องและกะพริบตาน้อยกว่าก็สำคัญ

แสบตา ระคายตา มองพร่า และปวดตาหลังใช้จอนานมักดีขึ้นเมื่อพัก แต่ถ้าอาการต่อเนื่องควรหาสาเหตุเรื่องน้ำตา ค่าสายตา และผิวตา

National Eye Institute แนะนำการพักสายตาแบบ 20-20-20: ทุก 20 นาที มองไกลราว 20 ฟุต 20 วินาที พร้อมจัดจอให้ไม่สะท้อนและอยู่ต่ำกว่าระดับสายตาเล็กน้อย การกะพริบตาเต็ม ๆ และพักจากลมแอร์ตรงหน้าอาจช่วยคนตาแห้ง

น้ำตาเทียมบางชนิดช่วยอาการเล็กน้อยได้ แต่ตาแห้งมีหลายสาเหตุ ตั้งแต่อายุ ฮอร์โมน ยา คอนแทคเลนส์ ไปจนถึงโรคภูมิคุ้มกัน จึงไม่ควรซื้อยาหยอดตาลดแดงใช้ต่อเนื่องโดยไม่ประเมิน

ลองเริ่มแบบนี้

เลือกทำทีละข้อในชีวิตจริง

  • ตั้งพัก 20-20-20 และกะพริบตาเต็ม ๆ หลายครั้งระหว่างพัก
  • ปรับขนาดตัวอักษร แสงสะท้อน ระยะจอ และทิศทางลมก่อนซื้ออุปกรณ์เพิ่ม
  • ตรวจค่าสายตาหากต้องเพ่ง ปวดศีรษะ หรือมองพร่าซ้ำ ๆ
อ่านต่อใน Journalดูบทความพร้อมรายละเอียดเพิ่มเติม

บทความ 02 / 03

เบาหวานทำร้ายตาได้ก่อนมองเห็นผิดปกติ การตรวจจึงสำคัญกว่าอาการ

โรคตาจากเบาหวานอาจค่อย ๆ เปลี่ยนหลอดเลือดจอประสาทตาโดยไม่มีสัญญาณในระยะแรก การรอให้ตามัวจึงช้าเกินไป

การดูแลสายตาไม่ได้แยกจากน้ำตาล ความดัน และไขมัน การควบคุมตัวเลขตามแผนรักษาและตรวจตาขยายม่านตาตามคำแนะนำช่วยให้พบความเปลี่ยนแปลงก่อนสูญเสียการมองเห็น

คนที่เป็นเบาหวานควรถามทีมรักษาว่าควรตรวจตาเมื่อใดและบ่อยแค่ไหน เพราะขึ้นกับชนิดเบาหวาน ระยะเวลา การตั้งครรภ์ และผลตรวจเดิม อาหารเสริมไม่ทดแทนการตรวจหรือการควบคุมโรค

ลองเริ่มแบบนี้

เลือกทำทีละข้อในชีวิตจริง

  • เชื่อมผล HbA1c หรือค่าน้ำตาลสะสม ความดัน ไขมัน และผลตรวจตาไว้ในแผนเดียวกัน
  • นัดตรวจตาตามรอบแม้ยังมองเห็นชัด
  • แจ้งจักษุแพทย์ทันทีเมื่อมีจุดดำเพิ่ม ภาพบิดเบี้ยว หรือมองเห็นลดลง
อ่านต่อใน Journalดูบทความพร้อมรายละเอียดเพิ่มเติม

บทความ 03 / 03

รักษาการมองเห็นด้วยการปกป้องทั้งตาและหลอดเลือด

แว่นกันแดด การไม่สูบบุหรี่ อาหารหลากหลาย และการควบคุมโรคเรื้อรังทำงานร่วมกัน ไม่มีแคปซูลเดียวดูแลโรคตาทุกชนิด

ปัจจัยเสี่ยงของต้อกระจก จอประสาทตา และต้อหินไม่เหมือนกัน การตรวจตาแบบครอบคลุมจึงมีค่ามากกว่าการเดาจากอาการ โดยเฉพาะเมื่ออายุเพิ่ม มีประวัติครอบครัว เบาหวาน ความดัน หรือใช้ยาบางชนิดต่อเนื่อง

เลือกแว่นกันแดดที่ป้องกันรังสี UVA และ UVB ได้ 99 ถึง 100% และใช้อุปกรณ์ป้องกันเมื่อตัด เจาะ หรือทำงานที่มีเศษกระเด็น การปกป้องเล็ก ๆ เหล่านี้ช่วยรักษาความสามารถในการอ่าน ขับรถ ทำงาน และใช้ชีวิตอิสระ

ลองเริ่มแบบนี้

เลือกทำทีละข้อในชีวิตจริง

  • พกแว่นกันแดดที่ระบุการป้องกันรังสี UVA และ UVB ชัดเจน
  • รู้ประวัติโรคตาในครอบครัวและแจ้งในวันตรวจ
  • กำหนดรอบตรวจตาตามอายุ โรคประจำตัว และคำแนะนำจักษุแพทย์
อ่านต่อใน Journalดูบทความพร้อมรายละเอียดเพิ่มเติม
กลับไปดูทุกเป้าหมายสุขภาพ

FROM KNOWLEDGE TO INFORMED CHOICE

ความรู้ที่ดี ควรพาไปสู่การเลือกที่ชัดขึ้น

หลังเข้าใจภาพรวมแล้ว ลองทบทวนสิ่งที่คุณรับประทานอยู่ อ่านส่วนประกอบและปริมาณต่อหน่วยบริโภค จากนั้นค่อยเปรียบเทียบตัวเลือกที่เกี่ยวข้อง

  1. 01
    เริ่มจากเป้าหมาย

    เลือกเรื่องสุขภาพที่ใกล้กับชีวิตคุณในวันนี้

  2. 02
    ตรวจข้อมูลให้ครบ

    อ่านหลักฐาน ส่วนประกอบ ฉลาก และข้อควรรู้

  3. 03
    เลือกให้ตรงบริบท

    เปรียบเทียบทางเลือกและถามเมื่อข้อมูลยังไม่ชัด