DISEASE DEEP DIVE · TUBERCULOSIS
วัณโรค
วัณโรคแพร่ทางอากาศและยังเป็นโรคสำคัญของไทย ตรวจเร็ว รักษาครบ และดูแลผู้สัมผัสช่วยหยุดวงจรการแพร่เชื้อ
READ THE EVIDENCE
SEE THE WHOLE PICTURE
THE WHOLE PICTURE
เข้าใจภาพรวมก่อนลงรายละเอียด
ไอนาน ไข้ต่ำ เหงื่อออกกลางคืน น้ำหนักลด และอ่อนเพลียเป็นอาการที่ควรตรวจ แต่บางคนมีเชื้อแฝงโดยไม่มีอาการและไม่แพร่เชื้อ
การวินิจฉัยใช้เสมหะ การตรวจโมเลกุล ภาพรังสี และการเพาะเชื้อตามบริบท การกินยาหลายชนิดครบระยะสำคัญต่อการหายและป้องกันเชื้อดื้อยา
HOW IT STARTS · WHAT IT CHANGES
โรคนี้เกิดขึ้นในร่างกายอย่างไร
ความเสี่ยง active สูงขึ้นในช่วงแรกหลังรับเชื้อและเมื่อภูมิคุ้มกันลด เช่น HIV เบาหวาน ทุพโภชนาการ ยากดภูมิ หรือไตวาย การกินยาครบสูตรสำคัญเพื่อรักษาและป้องกันเชื้อดื้อยา
สูดเชื้อเข้าสู่ถุงลม
ละอองขนาดเล็กอยู่ในอากาศและลงลึกถึงปอด
ภูมิคุ้มกันสร้าง granuloma
macrophage และ T cell ล้อมเชื้อไว้ เกิดระยะแฝง
การกักเชื้อล้มเหลว
เชื้อเพิ่มจำนวน ทำลายปอด และแพร่ผ่านเสมหะหรือไปอวัยวะอื่น

CAUSES · SIGNALS · NEXT STEPS
อ่านโรคให้เป็นภาพเดียว
สาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
- สัมผัสใกล้ชิดในพื้นที่อากาศปิด
- HIV เบาหวาน ไตเรื้อรัง ทุพโภชนาการ และยากดภูมิ
- เรือนจำ ที่พักแออัด บุคลากรสุขภาพ และย้ายจากพื้นที่ชุก
อาการที่พบบ่อย
- ไอนาน ไข้ต่ำ เหงื่อกลางคืน น้ำหนักลด
- ไอมีเลือด เจ็บหน้าอก หรืออ่อนเพลีย
- วัณโรคนอกปอดมีอาการตามอวัยวะ
แพทย์ตรวจอย่างไร
- เอกซเรย์ปอดร่วมกับตรวจเสมหะ molecular test และเพาะเชื้อ
- skin test หรือ IGRA ช่วยค้นหาการติดเชื้อ ไม่แยก active ลำพัง
- ทดสอบความไวต่อยาเพื่อจัดสูตร
เริ่มดูแลอย่างเป็นระบบ
- รับยาครบทุกวันตามสูตรและนัด
- ระบายอากาศ สวมหน้ากาก และติดตามผู้สัมผัส
- คัดกรองและรักษาวัณโรคแฝงในผู้เสี่ยง
WHAT MATTERS
เรื่องสำคัญที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ
แพร่ทางอากาศ ไม่ใช่จากการจับมือ
ห้องอับและอยู่ใกล้ผู้ป่วยนานเพิ่มความเสี่ยง การระบายอากาศและหน้ากากช่วยลดการแพร่
อาการดีขึ้นยังหยุดยาไม่ได้
เชื้ออาจยังอยู่ การขาดยาทำให้โรคกลับและดื้อยา
ผู้สัมผัสควรได้รับการคัดกรอง
เด็ก ผู้มี HIV ผู้สูงอายุ และผู้ใช้ยากดภูมิมีความเสี่ยงป่วยหลังติดเชื้อสูงกว่า
NUTRITION & BENEFITS
โภชนาการที่ช่วยเสริมการดูแล
- รับพลังงานและโปรตีนให้พอเพื่อฟื้นตัว ลดแอลกอฮอล์ และติดตามอาการคลื่นไส้หรือตับจากยา
- อาหารช่วยพยุงภาวะโภชนาการ แต่ไม่ฆ่าเชื้อวัณโรคและไม่แทนยาครบสูตร
CONTINUE WITH CONTEXT
อ่านต่อให้ครบทั้งสุขภาพและผลิตภัณฑ์
PRIMARY SOURCES




















