ข้อมูลสุขภาพแบบเข้าใจง่าย
กระเพาะอาหารอักเสบ
เยื่อบุกระเพาะระคายหรืออักเสบ บางคนไม่มีอาการ บางคนปวดหรือไม่สบายท้องส่วนบน คลื่นไส้ และอิ่มเร็ว ต้องหาสาเหตุ เช่น เชื้อ H. pylori หรือยาแก้ปวดบางชนิด

สรุปก่อนอ่านต่อ
เรื่องนี้คืออะไร และสำคัญอย่างไร
คำว่า gastritis หมายถึงการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะ ส่วน gastropathy คือความเสียหายที่อาจมีการอักเสบน้อย สองภาวะนี้มีอาการคล้ายกันและยืนยันจากอาการอย่างเดียวไม่ได้
การดูแลขึ้นกับสาเหตุ เช่น รักษาเชื้อ H. pylori ทบทวนยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs หรือใช้ยาลดกรดตามแผนแพทย์ จึงไม่ควรรักษาเองเรื้อรังโดยไม่ประเมิน
คำศัพท์สุขภาพ
- เชื้อ H. pylori
- เชื้อแบคทีเรียที่อาศัยในกระเพาะอาหารและอาจทำให้กระเพาะอักเสบหรือแผลในกระเพาะ การยืนยันและรักษาต้องใช้การตรวจที่เหมาะสม
- ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
- ยาลดปวดและอักเสบที่ใช้บ่อย แต่มีความเสี่ยงต่อกระเพาะ ไต ความดัน และหัวใจ โดยเฉพาะเมื่อใช้ต่อเนื่องหรือใช้หลายชนิดซ้ำกัน
เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย
อธิบายกลไกทีละขั้น
คำว่ากระเพาะอักเสบต้องอาศัยการตรวจ ไม่ใช่ชื่อรวมของอาการปวดลิ้นปี่ทุกชนิด อาการคล้ายกันอาจมาจากแผล กรดไหลย้อน ถุงน้ำดี หัวใจ หรือยา จึงควรดูสัญญาณเตือนร่วมด้วย
เกราะป้องกันอ่อนลง
ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs แอลกอฮอล์ หรือภาวะร่างกายป่วยหนักอาจลดการป้องกันเยื่อบุ
เยื่อบุระคายหรืออักเสบ
กรดและเอนไซม์สัมผัสผิวที่อ่อนแอ ทำให้บวม แดง หรือถลอก
เชื้ออาจคงอยู่
H. pylori อาศัยในชั้นเมือกและทำให้การอักเสบเรื้อรังในบางคน

ค่าหรือเกณฑ์ที่ควรรู้
แยกอาการระคายกระเพาะออกจากแผล เลือดออก และการติดเชื้อ H. pylori
คำว่า gastritis เป็นผลการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะ ไม่ใช่ชื่อรวมของอาการจุกทุกชนิด การตรวจจึงขึ้นกับอายุ สัญญาณเตือน และยา
ตรวจยืนยันกำจัด H. pylori
urea breath test หรือ stool antigen หลังรักษา
- ช่วงอ้างอิง
- ควรตรวจอย่างน้อย 4 สัปดาห์หลังจบยาปฏิชีวนะ
- ควรนัดประเมิน
- โดยทั่วไปต้องหยุด PPI ประมาณ 2 สัปดาห์ก่อนตรวจตามคำแนะนำแพทย์ เพื่อเลี่ยงผลลบลวง
- ควรประเมินเร่งด่วน
- อย่าหยุดยาที่จำเป็นเอง หากหยุดไม่ได้ให้แพทย์เลือกเวลาและวิธีตรวจ
สัญญาณเตือน
เลือดออก อุดตัน หรือโรคร้าย
- ช่วงอ้างอิง
- อาการแสบร้อนเล็กน้อยที่ดีขึ้นอาจนัดประเมินตามปกติ
- ควรนัดประเมิน
- กลืนลำบาก อิ่มเร็วต่อเนื่อง โลหิตจาง หรือน้ำหนักลดควรประเมินเพิ่มเติม
- ควรประเมินเร่งด่วน
- อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หน้ามืด หรือปวดท้องรุนแรงฉับพลันต้องฉุกเฉิน
สาเหตุ · อาการ · การตรวจ · การดูแล
ดูข้อมูลสำคัญในที่เดียว
สาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
- การติดเชื้อ H. pylori
- ยาแก้ปวด NSAIDs แอลกอฮอล์ และบุหรี่
- ภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์กระเพาะหรือภาวะเจ็บป่วยรุนแรง
อาการที่พบบ่อย
- ปวดหรือแสบร้อนลิ้นปี่ คลื่นไส้ หรืออิ่มเร็ว
- บางรายไม่มีอาการ
- อาเจียนเป็นเลือดหรืออุจจาระดำบ่งถึงเลือดออก
แพทย์ตรวจอย่างไร
- ทบทวนอาการ ยา และสัญญาณเตือน
- ตรวจ H. pylori ด้วยลมหายใจ อุจจาระ หรือชิ้นเนื้อ
- ส่องกล้องเมื่อมีสัญญาณเตือน อายุหรือความเสี่ยงเหมาะสม
เริ่มดูแลอย่างเป็นระบบ
- หลีกเลี่ยง NSAIDs ที่ไม่จำเป็นและทบทวนยากับแพทย์
- รักษา H. pylori ให้ครบเมื่อยืนยัน และตรวจผลหลังรักษาตามนัด
- อาเจียนเลือด อุจจาระดำ หน้ามืด หรือปวดรุนแรงให้ไปฉุกเฉิน
เรื่องสำคัญที่ควรรู้
จำประเด็นเหล่านี้ไว้ก่อน
หลายคนไม่มีอาการ
เมื่อมีอาการอาจปวดท้องส่วนบน คลื่นไส้ อาเจียน อิ่มเร็ว หรือแน่นหลังอาหาร
สาเหตุไม่ใช่อาหารเผ็ดอย่างเดียว
เชื้อ H. pylori ยา NSAIDs แอลกอฮอล์ และภาวะอื่นอาจเกี่ยวข้อง
เลือดออกต้องรีบตรวจ
อาเจียนเป็นเลือดหรือคล้ายกากกาแฟ และอุจจาระดำเหนียวอาจบ่งชี้เลือดออกในทางเดินอาหาร
อาหารและการดูแลในชีวิตประจำวัน
เริ่มดูแลจากสิ่งที่ทำได้จริง
- เลือกมื้อที่ไม่กระตุ้นอาการของตนเอง ลดแอลกอฮอล์ และหลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เกินคำแนะนำ
- หากได้รับยาฆ่าเชื้อ H. pylori ให้ใช้ครบตามแผนและกลับไปตรวจยืนยันตามที่แพทย์นัด
อ่านต่ออย่างเข้าใจ
อ่านต่อให้ครบทั้งสุขภาพและผลิตภัณฑ์
แหล่งอ้างอิงหลัก




















