DISEASE DEEP DIVE · DENGUE

ไข้เลือดออกเดงกี

เดงกีแพร่โดยยุงลาย ระยะอันตรายอาจเริ่มตอนที่ไข้ลด จึงต้องรู้สัญญาณเตือนและหลีกเลี่ยงยาแก้ปวดที่เพิ่มเลือดออก

READ THE EVIDENCE
SEE THE WHOLE PICTURE

THE WHOLE PICTURE

เข้าใจภาพรวมก่อนลงรายละเอียด

ไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อย คลื่นไส้ และผื่นพบได้ แต่ต้องตรวจและติดตามตามวันของโรค

การดูแลหลักคือดื่มน้ำตามความเหมาะสม พัก และใช้พาราเซตามอลเมื่อใช้ได้ ไม่ใช้ aspirin หรือ ibuprofen เพราะเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก

HOW IT STARTS · WHAT IT CHANGES

โรคนี้เกิดขึ้นในร่างกายอย่างไร

ช่วงเสี่ยงมักเริ่มเมื่อไข้ลดราววันที่ 3–7 จึงไม่ควรตีความว่าไข้ลงแล้วปลอดภัย การดื่มน้ำเหมาะสมและสังเกตสัญญาณเตือนสำคัญกว่าการไล่ตัวเลขเกล็ดเลือดเพียงค่าเดียว

01

ไวรัสเพิ่มจำนวน

เชื้อเข้าสู่เซลล์ภูมิคุ้มกันและกระตุ้นการตอบสนองทั่วร่างกาย

02

หลอดเลือดฝอยรั่ว

ผนังหลอดเลือดยอมให้พลาสมาออก ทำให้เลือดข้นและความดันตก

03

อวัยวะรับเลือดไม่พอ

หากรั่วมากอาจช็อก ตับอักเสบ หรือเลือดออก

ภาพยุงลาย เชื้อเดงกี หลอดเลือดฝอย และการรั่วของพลาสมาในช่วงวิกฤต
เดงกีเกิดจากไวรัสที่ยุงลาย Aedes ถ่ายทอด อาการรุนแรงไม่ได้มาจากเกล็ดเลือดต่ำอย่างเดียว แต่จากการตอบสนองภูมิคุ้มกันที่ทำให้หลอดเลือดฝอยรั่ว พลาสมาออกนอกหลอดเลือดและช็อกได้

CAUSES · SIGNALS · NEXT STEPS

อ่านโรคให้เป็นภาพเดียว

01

สาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง

  • ถูกยุงลายที่มีเชื้อกัด
  • อยู่ในพื้นที่ระบาดและมีแหล่งน้ำขัง
  • การติดเชื้อซ้ำต่างสายพันธุ์เพิ่มความเสี่ยงรุนแรงบางส่วน
02

อาการที่พบบ่อย

  • ไข้สูง ปวดเมื่อย ปวดกระบอกตา คลื่นไส้ หรือผื่น
  • ปวดท้อง อาเจียนซ้ำ เลือดออก ซึม หรือกระสับกระส่ายเป็นสัญญาณเตือน
  • มือเท้าเย็น ปัสสาวะน้อย หรือหน้ามืดอาจเป็นช็อก
03

แพทย์ตรวจอย่างไร

  • ตรวจเลือดตามวันของโรค เช่น NS1/PCR หรือแอนติบอดี
  • ดู hematocrit แนวโน้มเกล็ดเลือด และอาการ
  • ประเมินน้ำรั่ว ตับ และการไหลเวียน ไม่ใช้ผลเดียวตัดสิน
04

เริ่มดูแลอย่างเป็นระบบ

  • ดื่มสารน้ำตามคำแนะนำและติดตามใกล้ชิดช่วงไข้ลง
  • หลีกเลี่ยง aspirin/ibuprofen และใช้พาราเซตามอลตามขนาด
  • กำจัดน้ำขังและป้องกันยุงกัดทั้งผู้ป่วยและครอบครัว

WHAT MATTERS

เรื่องสำคัญที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

01

ไข้ลดไม่ได้แปลว่าปลอดภัย

ช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงหลังไข้ลงอาจเป็นระยะวิกฤต

02

ป้องกันยุงกัดทั้งวัน

ยุงลายกัดกลางวันด้วย กำจัดน้ำขัง ใช้ยากันยุง และปิดภาชนะน้ำ

03

เคยเป็นแล้วเป็นซ้ำได้

ไวรัสมีหลายชนิด การติดชนิดหนึ่งไม่ป้องกันทุกชนิด

NUTRITION & BENEFITS

โภชนาการที่ช่วยเสริมการดูแล

  • จิบน้ำหรือสารละลายเกลือแร่ตามคำแนะนำและติดตามปัสสาวะ ไม่บังคับดื่มมากเกินในผู้มีหัวใจหรือไต
  • ไม่มีน้ำสมุนไพรหรืออาหารเสริมที่ทดแทนการติดตามสัญญาณชีพ เลือด และอาการเตือนได้

CONTINUE WITH CONTEXT

อ่านต่อให้ครบทั้งสุขภาพและผลิตภัณฑ์

PRIMARY SOURCES

แหล่งข้อมูลที่ใช้ตรวจสอบ

  1. WHODengue and severe dengue
  2. CDCDengue

FROM KNOWLEDGE TO INFORMED CHOICE

ความรู้ที่ดี ควรพาไปสู่การเลือกที่ชัดขึ้น

หลังเข้าใจภาพรวมแล้ว ลองทบทวนสิ่งที่คุณรับประทานอยู่ อ่านส่วนประกอบและปริมาณต่อหน่วยบริโภค จากนั้นค่อยเปรียบเทียบตัวเลือกที่เกี่ยวข้อง

  1. 01
    เริ่มจากเป้าหมาย

    เลือกเรื่องสุขภาพที่ใกล้กับชีวิตคุณในวันนี้

  2. 02
    ตรวจข้อมูลให้ครบ

    อ่านหลักฐาน ส่วนประกอบ ฉลาก และข้อควรรู้

  3. 03
    เลือกให้ตรงบริบท

    เปรียบเทียบทางเลือกและถามเมื่อข้อมูลยังไม่ชัด